КАРИЕРНИОТ РАЗВОЈ ПРЕКУ НЕФОРМАЛНОТО ОБРАЗОВАНИЕ

КАРИЕРНИОТ РАЗВОЈ ПРЕКУ НЕФОРМАЛНОТО ОБРАЗОВАНИЕ

Знаењето во 21 век е значајна алка во развојот на општеството. Сепак, се поставува прашањето колку формалното образование успева да биде во чекор со промените кои се случуваат во општеството. Оттука, се наметнува потребата од воведување на неконвенционален облик на образование, како можност за надминување на јазот што се јавува со брзината на промените и инертноста на формалното образование.

Способноста за согледување, анализа, пристап и решавање на најсложените задачи бара компетенции стекнати преку образованието, што овозможува високото образование да биде главна движечка сила на квалитетни промени во општеството. Вака поставената теорија, бара, да се подобри целокупниот квалитет во високото образование со што ќе се придонесе да се подобрат компетенциите на студентите за креативна професионална работа и активно учество во демократско општество. Сето ова, позитивно ќе влијание врз општеството во целина, поттикнувајќи го општествено-економскиот раст и развој. Така, дефинираните цели во нашата држава, треба и мора да бидат во согласност со целите дефинирани од ЕУ. 

Затоа, образовниот процес треба подобро да се прилагоди кон стекнување на потребните компетенции за студентите. За да се постигне оваа цел, потребни се суштински промени во системот на високообразовниот процес, неговата организација, и ресурсите со кои располагаат високообразовните институции. Неопходен е понатамошен развој на механизми за обезбедување квалитет за да се обезбеди ефикасност на системот и оптимално користење на постоечките и новите ресурси. 

Во оваа смисла, неопходно е да се поттикнат студии коишто се неопходни за образување на кадри со занимања кои се недоволно застапени во постоечкиот систем, а од кои директно се очекува да ја зголемат вработливоста и да имаат позитивно влијание врз економијата и општество. Во овој контекст, особено треба да се истакне улогата на неформалното образование како опција во развојот и доквалификацијата на квалитетни кадри од различни профили. 

Бидејќи образованието е динамичен процес, со кој се произведуваат и обезбедуваат индивидуалните знаења и вештини, кои што се значајни и придонесуваат кон општествениот раст и развој, можеме да кажеме дека во современото општество разликуваме 3 основни форми на образование:

  1. Формално образование
  2. Неформално образование и
  3. Информално образование.

Влијанието на формалното образованиево во кариерниот развој на студентите

Формалното образование се дефинира како институционална форма на образование и истото подразбира процес, кој се одвива во рамките на јасно дефиниран формален образовен систем, законски, со краен резултат, стекнување одредени знаења и вештини. Овој термин ги опфаќа сите облици на образование, од основно до високо образование, вклучително и средните стручни училишта и гимназиите, чиј основач е државата или одредена институција овластена од државата, а кои исполнуваат одредени прописи од областа на образованието, затоа формалното образование често се нарекува „сертификувано образование“.

Целите на формалното образование или учење се јасно дефинирани, тие периодично се прегледуваат и водат до стекнување диплома, што овозможува дополнително образование и/или прием на одредена работа. Овој тип на образование е насочен и свесен, а некои од неговите видови се законски задолжителни (на пр. основното и средното образование). Во овој случај предавачите мора да исполнуваат формални критериуми, кои се регулирани со закони и други прописи од областа на образованието

 

Неформалното образование и кариерниот развој

Неформалното образование е вид на образовен процес кој вклучува вонинституционални образовни активности со кои се стекнуваат одредени знаења и вештини, а учеството во таквите активности е доброволно.

Тргнувајќи од спецификите на формалното учење, во спротивен заклучок би можело да се заклучи дека неформално е секое образование што се одвива надвор од формалното, т.е. официјален училишен контекст и систем. Сепак, постојат одредени разлики. Неформалното образование, најчесто се карактеризира како образование независно од формалните образовни институции. За време на неформалното образование, стекнувањето знаења и различните вештини, се случува многу свесно, притоа постигнувајќи одредена цел на учење. Според тоа, може да се каже дека неформалното образование/учење се одвива во помалку формални институции, установи, организации или групи.

Рамковните услови, структурата и темпото на учење, како и формата на наставата, може значително да варираат и по правило се приспособуваат на потребите на целната група. На овој начин, можно е да се воспостават јасни, живи и искуствени контексти на образованието. Сертификатите (дипломи, сертификати, сертификати) се доделуваат независно од формалниот образовен систем.

Неформалното образование нуди мноштво образовни програми, кои можат да се поделат во две широки категории и овие програми се наменети за широк спектар на целни групи:

  1. Образовни програми (за стекнување различни знаења и вештини)
  2. Програми поврзани со образованието (ставови за учење и позитивни животни вредности).

Целната група во неформалното образование нема возрасна граница (се разбира, таа мора да биде во реални можности, поврзани со самата програма). За некои луѓе тоа може да биде дури и единственото можно и единствено достапно образование, бидејќи, од различни причини, вратата за формално, институционално образование е затворена за нив. Може да биде од голема помош и за луѓето кои се стекнале со формално образование, но не им е доволно, па во тој случај го дефинираме како „учење и оспособување на возрасните за работа, живот, социјални активности кои директно не подлежат на стандардизација и строги процедури за верификација“.

Од друга страна, стекнатото формално образование на одредено лице во некои случаи може да биде од голема практична корист, но често формалното образование се завршува по студиите (додипломски и постдипломски). А ако човек низ животот го следи концептот на континуирано учење, тогаш, покрај стекнувањето практично и животно искуство, од големо значење можат да бидат и можностите за неформално образование, и кога човек  е на  свои 30-ти, 40-ти, 50-ти и подоцнежни години. Што значи, никогаш не е доцна за подобрување.

Иформално образование

 

Информалното образование подразбира различни форми на стекнување знаења и вештини кои вклучуваат самоиницијативни или спонтани форми на образование, т.е. спонтани форми на пренос на знаења, ставови, вештини. Информалното образование се одвива во ситуации кои најчесто не се перципираат како ситуации за учење. Кога човек доживува ново искуство, гледа, слуша или прави нешто ново, а потоа размислува за ситуацијата, тогаш од таквото искуство тој ненамерно стекнува ново знаење и има научено искуство.

 

Информалното образование може да се состои од: набљудување одредени ситуации, испробување, читање, користење на медиумите, пракса, посета на професионални саеми, размена на искуства со други луѓе итн.

 

Поради овие причини, информалното образование се опишува како многу индивидуално. Се разликува од неформалното, бидејќи во повеќето случаи не претставува свесно/намерно учење и се опишува како несистематско учење во секојдневниот живот.

 

Информалното образование се одвива во секојдневни ситуации, кои најчесто не се сфаќаат како ситуации на учење. Се развива од искуството што човекот го стекнува, односно од решавањето на одредени проблеми и затоа не е намерно и дури по размислување се одвива самиот процес на учење.

 

Таквото образование е форма на индивидуално учење и е поврзано со поединецот. Информалното учење, од гледна точка на ученикот, е учење без јасна намера и се одвива во секојдневниот живот и различни контексти, во семејството, на работа, во слободното време, во заедницата. Има резултати, но овие резултати ретко се евидентираат, никогаш не биле сертифицирани и не се директно видливи за ученикот.



Следете нѐ

Корисни линкови

LogoFooter

Кузман Јосифовски Питу 17, 1000 Скопје

Пон – Пет: 07:30  – 16:30 

Еврогајденс Северна Македонија | 2023 - Сите права задржани ©